I.     Mở đầu
       Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau là một đơn vị giáo dục nghề công lập hoạt động dưới sự quản lý chặt chẽ của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trường được thành lập chính thức vào ngày 26 tháng 4 năm 2008 theo quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp của tỉnh.
       Mục tiêu phát triển của Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghệ thông tin, tài chính – kế toán, du lịch đến ngoại ngữ và các ngành nghề trọng điểm khác. Ban lãnh đạo trường luôn đặt tầm nhìn chiến lược, hướng tới việc đưa Trường  trở thành một trung tâm đào tạo đa ngành, nghiên cứu và ứng dụng khoa học – kỹ thuật hàng đầu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh nhà, đặc biệt là phát triển dội ngũ giáo viên Mầm non cho Tỉnh nhà. Nghị quyết số 29-NQ/TW cũng đã nêu rõ: Phát triển GD-ĐT là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học; học đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội (Ban Chấp hành Trung ương, 2013).
       Để thực hiện các mục tiêu đó, Bộ GD-ĐT đã triển khai đổi mới toàn diện giáo dục, chú trọng vào đổi mới phương pháp dạy học trong toàn quốc. Dạy học tích hợp (DHTH) là một trong những phương pháp dạy học có thể đáp ứng tốt được mục tiêu này. DHTH làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn kết nội dung học tập với thực tiễn cuộc sống, với các tình huống cụ thể mà sinh viên sẽ gặp sau này; hòa nhập không gian học đường với thế giới thực; giúp sinh viên phân biệt được cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn; cái cốt yếu là những năng lực chung, cốt lõi giúp sinh viên vận dụng vào xử lí các tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống, hoặc đặt cơ sở cho quá trình học tập tiếp theo. 
       II.    Một số phương pháp phát triển năng lực dạy học tích hợp cho sinh viên ngành Mầm Non
       2.1.    Khái niệm dạy học tích hợp
       Tích hợp hiện đang là một trong những hướng chủ đạo, được ứng dụng trong dạy học. Cùng với dạy học theo định hư  ớng phát triển năng lực, dạy học theo định hướng giáo dục STEM, tích hợp đang được nhiều người quan tâm và nghiên cứu. Chính vì vậy, có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau. 
       Theo từ điển giáo dục học, dạy học tích hợp là việc liên kết các đối tượng giảng dạy, học tập và nghiên cứu của cùng một lĩnh vực hoặc nhiều lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học nhằm đạt mục tiêu chung. Có thể hiểu một cách đơn giản, đó là việc định hướng dạy học cho các em học sinh phát triển năng lực toàn diện, phát triển khả năng huy động, tổng hợp kiến thức, kỹ năng… ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ đó, giúp các em rèn luyện các kỹ năng cần thiết và phát triển năng lực giải quyết vấn đề hiệu quả.
       Từ định nghĩa trên, có thể thấy mục tiêu cơ bản của việc áp dụng phương pháp dạy học tích hợp là:
       •    Xây dựng nền tảng phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, sinh viên
       •    Thống nhất mối quan hệ giữa các môn học, lĩnh vực khác nhau và áp dụng vào thực tiễn
       •    Giúp em học sinh lĩnh hội kiến thức rộng lớn của nhân loại
       •    Hạn chế tình trạng trùng lập nội dung giữa các môn học khác nhau.
       2.2.    Một số lợi ích của dạy học tích hợp đối với sinh viên
       Khơi nguồn cảm hứng học tập cho sinh viên: Nội dung bài học bám sát với thực tế kết hợp với phương pháp giảng dạy trực quan sinh động, giúp các em hứng thú với bài học hơn. Xóa bỏ cảm giác nhàm chán của phương pháp dạy học truyền thống. Giúp các em thoải mái tưu duy, thỏa sức sáng tạo, tập trung tối đa vào bài học. 
       Mục tiêu phát triển của Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghệ thông tin, tài chính – kế toán, du lịch đến ngoại ngữ và các ngành nghề trọng điểm khác. Ban lãnh đạo trường luôn đặt tầm nhìn chiến lược, hướng tới việc đưa Trường  trở thành một trung tâm đào tạo đa ngành, nghiên cứu và ứng dụng khoa học – kỹ thuật hàng đầu của khu vực Đồng bằng sông Cửu LongXóa tan tình trạng học vẹt: Việc vận dụng ngay các kiến thức vừa học để giải quyết vấn đề thực tiễn trong cuộc sống sẽ xóa tan tình trạng học vẹt, học trước quên sau trước đây. Cảm thấy mình được quan tâm hơn: Phương pháp dạy học cũ chỉ xuất phát từ một phía giáo viên, đôi khi sẽ khiến các em học sinh cảm thấy bơ vơ, không theo kịp tiến độ học tập trên lớp. Tuy nhiên với phương pháp này, đòi hỏi giáo viên cần nhiều thời gian quan tâm và giám sát cho từng học sinh để các em phát triển năng lực đồng điều, có sự phát triển tốt hơn. Giúp các em trở nên tự tin hơn: Việc chủ động tham gia học tập, cho ý kiến giúp các em tự tin, năng động hơn, không còn cảm thấy sợ gãy khi trình bày trước đám đông. 

Hình ảnh: tiết học thực hành, tích hợp của sv ngành Mầm Non

       Được tiếp cận nguồn tài nguyên học tập dồi dào: Phương pháp này đòi hỏi các em phải chủ động tiếp cận nguồn kiến thức dựa trên yêu cầu của giảng viên. Vì vậy, các em được phát huy năng lực của chính mình trong việc lĩnh hội kiến thức và vận dụng thực tiễn.
       2.3.    Năng lực dạy học tích hợp 
        Năng lực dạy học tích hợp là tập hợp các kiến thức, kĩ năng, hành động và giá trị được người dạy sử dụng trong quá trình DHTH để đạt được mục tiêu dạy học nhất định. Quan niệm năng lực DHTH gồm 03 năng lực thành phần: năng lực nhận thức về DHTH; năng lực thiết kế, tổ chức hoạt động DHTH; năng lực kiểm tra, đánh giá trong DHTH.  Từ cách hiểu về năng lực, năng lực dạy học và DHTH, theo tôi, năng lực DHTH là khả năng huy động kiến thức, kĩ năng, thái độ của người dạy để tạo sự liên kết giữa nội dung của các môn học hoặc giữa các đơn vị kiến thức trong mỗi phân môn của cùng một môn học theo các cách khác nhau, qua đó hình thành và phát triển năng lực cho người học, đáp ứng mục tiêu đào tạo. Như vậy, đối với sinh viên sư phạm, năng lực DHTH được hiểu là tập hợp các kiến thức, kĩ năng, thái độ mà sinh viên sư phạm sử dụng trong quá trình DHTH để đạt được mục tiêu đặt ra.
       Cấu trúc của năng lực DHTH gồm 3 năng lực thành phần sau:
       - Năng lực nhận thức chung về DHTH: là khả năng phát hiện, trình bày, phân tích xu hướng của DHTH ở các nhà trường. 
       - Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động DHTH: Là khả năng nêu được những điều kiện đảm bảo cho DHTH theo ma trận, thể hiện nội dung tích hợp. Sinh viên chọn lựa các phương pháp, hình thức dạy học phù hợp, biết soạn và triển khai kế hoạch DHTH một chủ đề hay bài học cụ thể; nêu được các nguyên tắc phát triển chương trình DHTH.
       - Năng lực kiểm tra, đánh giá trong DHTH: Là khả năng đánh giá đa dạng, thiết kế và sử dụng các công cụ kiểm tra, đánh giá (như: bài kiểm tra, câu hỏi vấn đáp, bảng kiểm quan sát,...) vận dụng tổng hợp các phương pháp kiểm tra, đánh giá để đánh giá năng lực người học. 

Bảng . Các tiêu chí đánh giá năng lực DHTH của SV sư phạm

       2.4. Một số biện pháp phát triển năng lực dạy học tích hợp cho sinh viên ngành Sư phạm Mầm Non tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau
       a. Bồi dưỡng năng lực nhận thức, cách tiếp cận lí thuyết về dạy học tích hợp cho sinh viên
       - Mục đích của biện pháp: Giúp SV có được những hiểu biết sâu sắc về DHTH như: định hướng, vai trò, ý nghĩa,... của DHTH, từ đó biết vận dụng vào dạy học các nội dung cụ thể. Biện pháp này nhằm tác động đến năng lực thành tố số 1 của năng lực DHTH.
       - Cách thực hiện: Để thực hiện biện pháp này, trong một số giờ học học phần Lí luận và phương pháp dạy học cho trẻ Mầm Non, giảng viên (GV) có thể thực hiện như sau:
       + Bước 1. Giới thiệu, chia nhóm học tập và phân công các nhóm tìm đọc và hoàn thành nội dung báo cáo về DHTH.
       + Bước 2. Tổ chức các nhóm SV báo cáo trước lớp.
       + Bước 3. Cho SV thảo luận, góp ý, bổ sung ý kiến và GV đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá kết quả. 
       Ví dụ 1: Trong giờ học của học phần Lí luận và phương pháp dạy học cho trẻ Mầm Non, sau khi SV được giới thiệu, tìm hiểu một số phương pháp dạy học tích cực; chúng tôi lồng ghép việc bồi dưỡng năng lực nhận thức, cách tiếp cận lí thuyết về DHTH cho SV thực hiện như sau:
       Bước 1: Chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm từ 5-8 SV và có phân công nhóm trưởng. Hình thức tổ chức là dạy học theo dự án. GV giao nhiệm vụ cho các nhóm, mỗi nhóm tìm hiểu một trong các vấn đề sau: 
       Nhóm 1: Tìm hiểu các khái niệm: Tích hợp là gì? Thế nào là DHTH? Các đặc trưng cơ bản của DHTH? Mục tiêu và mức độ của DHTH? 
       Nhóm 2: Tại sao phải DHTH trong chương trình giáo dục? Quá trình DHTH? Tìm hiểu những khó khăn trong quá trình DHTH hiện nay?
       Nhóm 3: Tìm hiểu việc lựa chọn chủ đề tích hợp cần tuân theo các quy tắc nào? Quy trình thiết kế chủ đề tích hợp và liệt kê một số chủ đề/bài học có thể DHTH trong chương trình dạy học ở bậc Mầm Non
       Nhóm  4: Tìm hiểu cách lập kế hoạch DHTH cho một chủ đề/bài học? (tìm hiểu các bước biên soạn giáo án DHTH; tổ chức hướng dẫn học trong DHTH như thế nào?).
       Nhóm 5: Tìm hiểu các phương pháp dạy học tích cực, kĩ thuật dạy học, phương tiện dạy học vận dụng trong dạy học Mầm Non? 
       Bước 2. GV tổ chức cho các nhóm báo cáo, yêu cầu mỗi nhóm cử một SV đại diện cho nhóm trình bày sản phẩm của nhóm đã chuẩn bị trước lớp.
       Bước 3. GV yêu cầu các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. Sau đó GV nhận xét, đánh giá và đưa ra kết luận.Thông qua các hoạt động như vậy, SV được cung cấp cơ sở lí luận về DHTH, thống nhất giữa các thuật ngữ và bước đầu tìm hiểu được quy trình xây dựng nội dung bài học/chủ đề DHTH; nắm được vai trò và ý nghĩa của việc DHTH ở bậc Mầm Non.
       b. Rèn luyện kĩ năng thiết kế giáo án dạy học tích hợp cho sinh viên
       - Mục đích của biện pháp: Giúp SV có được kĩ năng thiết kế các hoạt động DHTH trong dạy học cho trẻ Mầm Non một cách phù hợp. Biện pháp này nhằm tác động chủ yếu đến năng lực thành tố số 2 của năng lực DHTH.
       - Cách thực hiện: Giáo án là kịch bản sư phạm để thực hiện bài giảng. Khi thiết kế các bước soạn giáo án DHTH, cần lấy hoạt động học của SV làm trung tâm và hướng tới mục tiêu dạy học chính là các năng lực cần được phát triển cho SV trong mỗi bài học.  Quá trình thiết kế một giáo án DHTH được thực hiện theo các bước sau:
       Bước 1: Lựa chọn chủ đề. Các chủ đề DHTH thường được đưa ra hoặc gợi ý trong chương trình dạy học hiện hành. Tuy nhiên, GV cũng có thể tự xây dựng các chủ đề tích hợp cho phù hợp với trình độ nhận thức của đối tượng người học, với điều kiện cơ s ở vật chất của nhà trường. Khi lựa chọn chủđề tích hợp, cần tuân thủ theo một số quy tắc sau: 
       + Đảm bảo mục tiêu giáo dục, hình thành và phát triển các năng lực cần thiết cho người học; 
       + Đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội, mang tính thiết thực, có ý nghĩa với người học; 
       + Đảm bảo tính khoa học và tiếp cận các thành tựu của khoa học kĩ thuật, đồng thời vừa sức với HS; 
       + Đảm bảo tính giáo dục và giáo dục vì sự phát triển bền vững; 
       + Tăng tính ứng dụng, tính thực tiễn; chú trọng tới các vấn đề mang tính xã hội của địa phương.
       Bước 2: Xác định các vấn đề cần giải quyết trong chủ đề; từ đó xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết vấn đề. 
        + Xác định các vấn đề cần giải quyết trong chủ đề: Xác định các nội dung học tập cần được đưa vào chủ đề/bài học để thực hiện DHTH. Những vấn đề này là các câu hỏi, nhiệm vụ mà GV giao cho HS thực hiện. 
       + Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết vấn đề: Dựa trên ý tưởng chung và việc giải quyết các vấn đ ề mà chủ đềDHTH đặt ra, GV xác định các kiến thức cần được đưa vào trong chủ đề tích hợp. Các kiến thức này có thể thuộc một môn học hoặc nhiều môn học khác nhau. Các nội dung của chủ đề tích hợp đưa ra cần phải đáp ứng được các mục tiêu dạy học đề ra.
       Bước 3: Xác định mục tiêu dạy học của bài học/chủ đề tích hợp. Để xác định được mục tiêu DHTH, GV cần rà soát những kiến thức cần đạt được, kĩ năng cần được rèn luyện thông qua từng bài học/chủ đề tích hợp ở các môn học là những kiến thức, kĩ năng nào? Thái độ học tập của HS như thế nào? Đồng thời, căn cứ vào cấu trúc năng lực chung và năng lực chuyên biệt của môn học để có thể xác định được những năng lực cần hình thành và phát triển ở HS 
        c. Tổ chức cho sinh viên thực hành dạy học một bài học/chủ đề tích hợp trong chương trình
       - Mục đích của biện pháp: Giúp SV biết cách dạy học một bài học/chủ đề tích hợp trong chương trình giáo dục Mầm Non. Biện pháp này nhằm tác động đến năng lực thành tố số 2 của năng lực DHTH.
       - Cách thực hiện biện pháp: Để thực hiện biện pháp này, chúng tôi tiến hành như sau:
       Bước 1: Chia lớp thành các nhóm khoảng từ 6-8 SV (theo danh sách hoặc theo tổ), cử nhóm trưởng cho mỗi nhóm, giao nội dung cụ thể (khái niệm hoặc lựa chọn một chủ đề,...) cho từng nhóm thiết kế kế hoạch dạy học. 
       Bước 2: Các nhóm tự tập giảng, các thành viên trong nhóm góp ý, chỉnh sửa cho nhau. Sau đó, đại diện các nhóm thực hiện bài dạy theo giáo án đã được tập giảng (các bạn SV khác đóng vai là HS), các SV chú ý lắng nghe, quan sát, quay video về bài dạy.     
       Bước 3: Phát lại đoạn video vừa quay, cho SV thảo luận, nhận xét, đánh giá và đưa ra ý kiến cá nhân.
       Bước 4: GV nhận xét, đánh giá và đưa ra kết luận. Từ thực tiễn dạy học, chúng tôi nhận thấy đây một hình thức tập luyện có nhiều ưu điểm và có thể áp dụng được hầu hết ở các trường sư phạm. 
       III.    Kết Luận
       Dạy học tích cực đã và đang là xu hường phát triển trong các cấp học, phương pháp dạy học này giúp cho người học dễ dàng tiếp cận hơn với bài học bằng các phương pháp thực tiễn, dễ hiểu và mang tính thực tế. Trong dạy học cho trẻ Mầm non việc sinh viên vận dụng phương pháp DHTH sẽ giúp cho trẻ tiếp cận dễ dàng hơn với bài học và hứng thú hơn trong các tiết học, sẽ không còn là các giờ học đơn điệu mà trẻ sẽ được tham gia vận động, khám phá và tìm hiểu nhiều hơn về các chủ đề. Vì vậy, vận dụng các phương pháp DHTH vào chương trình giảng dạy sẽ giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác giảng dạy hiện nay.

        PHẠM THỊ HUYỀN

       Tài liệu tham khảo
       - Ban Chấp hành Trung ương (2013). Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trư ờng định hư  ớng xã hội chủn ghĩa và hội nhập quốc tế. 
       - Bộ GD-ĐT (2018). Chương trình giáo dục  phổ thông - Chương trình tổng  thể (ban  hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).  
       - Đặng Thị Thuận An (2017). Phát triển năng lực dạy học tích hợp cho sinh viên sư phạm hóa học thông qua học phần phương pháp dạy hóa học phổ thông. 
       - Dạy học tích hợp phát triển năng lực   học sinh  (quyển 1 - Khoa học tự nhiên). NXB Đại học Sư phạm. Hoàng Phê (chủ biên, 2008).