Hội thảo hoàn thiện cơ sở khoa học xây dựng chỉ dẫn địa lý “Tôm càng xanh Cà Mau”
Sáng ngày 29/5/2026, Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo thống nhất chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu chất lượng, các yếu tố địa lý liên quan, biểu trưng logo và vùng bản đồ khu vực mang Chỉ dẫn địa lý “Tôm càng xanh Cà Mau”. Hội thảo nhằm lấy ý kiến góp ý của các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất để hoàn thiện hồ sơ đăng ký Chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tôm càng xanh của tỉnh.
Hội thảo do ông Huỳnh Hùng Dũng – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì. Tham dự hội thảo còn có đại diện các phòng chuyên môn thuộc Sở; đại diện các sở, ngành, địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cùng các thành viên thực hiện dự án. Ông Trần Quang Thanh – Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ tham dự với vai trò đại diện đơn vị chủ trì thực hiện dự án.
Phát biểu tại Hội thảo, đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh việc xây dựng Chỉ dẫn địa lý (CDĐL) “Tôm càng xanh Cà Mau” có ý nghĩa quan trọng trong bảo hộ, quản lý và phát triển giá trị sản phẩm đặc sản của địa phương. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý để khẳng định nguồn gốc, danh tiếng và chất lượng sản phẩm, mà còn góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe ba bài báo cáo tham luận quan trọng, gồm: đặc tính sinh học, chất lượng và mối liên hệ với điều kiện vùng nuôi của tôm càng xanh Cà Mau; đánh giá các đặc điểm đặc trưng của tôm càng xanh Cà Mau và tiềm năng phát triển trên địa bàn xã Trí Phải; định hướng cơ chế trao quyền trong quản lý, kiểm tra, giám sát và sử dụng CDĐL “Tôm càng xanh Cà Mau”. Các báo cáo đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn, làm rõ mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái, phương thức sản xuất với chất lượng đặc thù của sản phẩm. Chủ nhiệm dự án cũng trình bày kết quả nghiên cứu về các chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu chất lượng, các yếu tố địa lý liên quan, bản đồ vùng nguyên liệu, các mẫu logo và phương án tổ chức quản lý CDĐL.

Theo kết quả nghiên cứu, tôm càng xanh Cà Mau có nhiều chỉ tiêu chất lượng đáng chú ý. Mẫu tôm tươi Cà Mau có hàm lượng Omega-3 đạt khoảng 131,26 mg/100g, chất béo khoảng 5,24% và năng lượng khoảng 117,69 Kcal/100g. Các chỉ tiêu này là cơ sở quan trọng để nhận diện giá trị dinh dưỡng, chất lượng và sự khác biệt của sản phẩm tôm càng xanh Cà Mau so với sản phẩm cùng loại ở một số địa phương khác.
Bên cạnh yếu tố chất lượng, điều kiện địa lý và sinh thái vùng nuôi cũng được đánh giá là yếu tố quan trọng tạo nên đặc trưng của sản phẩm. Cà Mau có hệ thống sông rạch, vùng đất lúa – tôm, điều kiện nước ngọt – lợ thay đổi theo mùa, phù hợp với đặc điểm sinh trưởng của tôm càng xanh. Mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh trên ruộng lúa tận dụng tốt nguồn thức ăn tự nhiên, giảm áp lực môi trường, phù hợp với định hướng sản xuất nông nghiệp sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với vùng địa lý mang CDĐL, các đại biểu cơ bản thống nhất với phạm vi vùng nguyên liệu được đề xuất, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, cập nhật, xác minh thêm thông tin tại một số địa phương có hoạt động nuôi tôm càng xanh để bảo đảm tính đầy đủ, khách quan và phù hợp với thực tế sản xuất. Việc xác định vùng địa lý cần gắn với điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái, phương thức sản xuất và khả năng quản lý sau khi CDĐL được bảo hộ.
Về biểu trưng logo, nhiều ý kiến cho rằng logo cần thể hiện rõ hình ảnh tôm càng xanh và đặc trưng vùng đất Cà Mau, đồng thời phải đơn giản, dễ nhận diện, dễ ứng dụng trong thực tế. Các đại biểu đề nghị tiếp tục chỉnh sửa hình ảnh con tôm theo đúng đặc điểm sinh học, nhất là phần râu, càng, thân, màu sắc và tỷ lệ cơ thể. Đồng thời cân nhắc lồng ghép hình ảnh bản đồ Cà Mau, bông lúa, sóng nước hoặc yếu tố sinh thái để tăng tính nhận diện nguồn gốc sản phẩm.

Một nội dung quan trọng khác được các đại biểu quan tâm là cơ quan quản lý CDĐL sau khi được bảo hộ. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ quyền sử dụng CDĐL, cơ chế kiểm tra, giám sát chất lượng, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia và phương án xử lý các hành vi vi phạm. Đa số đại biểu thống nhất cần lựa chọn cơ quan quản lý là Sở Khoa học và Công nghệ, cơ quan chuyên môn có đủ năng lực, tính khách quan và điều kiện chuyên môn để bảo đảm CDĐL được quản lý, khai thác hiệu quả, đúng quy định pháp luật.
Kết luận Hội thảo, chủ trì ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu. Hội thảo thống nhất cao với sự cần thiết triển khai Dự án Xây dựng CDĐL “Tôm càng xanh Cà Mau”. Thống nhất cơ bản đối với kết quả nghiên cứu về đặc tính cảm quan, chất lượng sản phẩm và các yếu tố địa lý liên quan. Đề nghị đơn vị thực hiện dự án tiếp tục rà soát, lựa chọn chỉ tiêu chất lượng đặc trưng; hoàn thiện vùng địa lý; chỉnh sửa logo phù hợp.
Hội thảo là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện hồ sơ đăng ký CDĐL “Tôm càng xanh Cà Mau”. Khi được bảo hộ, CDĐL sẽ góp phần khẳng định uy tín, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp. Đồng thời, mở ra cơ hội phát triển thị trường, nâng cao giá trị thương hiệu cho sản phẩm tôm càng xanh Cà Mau. Đây cũng là hướng đi thiết thực nhằm phát triển nông nghiệp sinh thái, nâng cao thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh vùng đất Cà Mau giàu tiềm năng, bản sắc./.
Tô Thảo Đang